Yeni video: Elden Ring'i yanlış anlıyorsunuz, 20 dakikada karakter oluşturmadan ilk boss'a// EA, BioWare'i kapattı: yeni Mass Effect iptal edildi, yaklaşık 400 kişi işini kaybetti// Haftalık Steam indirimleri yenilendi: Türkiye fiyatlarıyla 64 oyun, Hogwarts Legacy yüzde 90// Call of Duty: Modern Warfare 4 23 Ekim'de çıkıyor, Türkiye fiyatı 3.199 TL// GTA 6 çıkış fragmanı yayınlandı; ön yükleme 12 Kasım'da, çıkış 19 Kasım'da// PS Store'da Planet of the Deals 5 Kasım'a kadar: Resident Evil 4 349,75 TL// Epic'te 2 Kasım'a kadar indirim: Hogwarts Legacy 209,90 TL// LOUD, VALORANT Champions'ı iki kez kazanan ilk takım oldu// Yeni video: Elden Ring'i yanlış anlıyorsunuz, 20 dakikada karakter oluşturmadan ilk boss'a// EA, BioWare'i kapattı: yeni Mass Effect iptal edildi, yaklaşık 400 kişi işini kaybetti// Haftalık Steam indirimleri yenilendi: Türkiye fiyatlarıyla 64 oyun, Hogwarts Legacy yüzde 90// Call of Duty: Modern Warfare 4 23 Ekim'de çıkıyor, Türkiye fiyatı 3.199 TL// GTA 6 çıkış fragmanı yayınlandı; ön yükleme 12 Kasım'da, çıkış 19 Kasım'da// PS Store'da Planet of the Deals 5 Kasım'a kadar: Resident Evil 4 349,75 TL// Epic'te 2 Kasım'a kadar indirim: Hogwarts Legacy 209,90 TL// LOUD, VALORANT Champions'ı iki kez kazanan ilk takım oldu//
Hub Ana Sayfa Kasım İndirimleri Haberler İncelemeler Blog & Rehberler Oyun Rehberleri Direksiyon Merkezi Donanım PS Plus Steam İndirimleri Epic İndirimleri Espor Random Oyun Bul Forum Ajans English
Sözlük

Direksiyon ve FFB ayarları sözlüğü

Kuvvet geri bildirimi (FFB), direksiyonun oyundaki olayları kuvvetle sana hissettirmesidir. Menülerdeki İngilizce ayar adlarının ne işe yaradığını Türkçe ve kısaca anlattık. Altta, sık yaşanan sorunlar için adım adım bir sorun çözücü var.

Ayarlar

Aynı ayar oyundan oyuna farklı adla geçebilir. Parantez içinde menüde göreceğin adlar var.

Genel kuvvet Gain, Strength, FFB, Overall Force, Master Gain

Oyunun hesapladığı kuvvetin direksiyona hangi oranda aktarılacağını belirler. Oyundaki kuvvet ayarı ile direksiyon yazılımındaki kuvvet ayarı birbiriyle çarpılır. İkisini birden yüksek tutarsan sinyal tavana dayanır ve ayrıntı kaybolur.

Önce direksiyon yazılımındaki kuvveti rehberdeki değere sabitle, ince ayarı oyunun içinden yap.

Dönüş aralığı Degrees, Steering Lock, Rotation, Operating Range, SEN

Ekrandaki araç direksiyonu ile senin direksiyonun aynı açıda dönerse eller birebir eşleşir ve araç beklediğin gibi tepki verir. Birçok simülasyon aracın gerçek açısını kendisi ayarlar; bunun için direksiyon yazılımında aralığı geniş ya da otomatik bırakman gerekir.

F1 oyunlarında 360-400°, GT ve yol araçlarında 900° yaygın başlangıç değerleridir. Ekrandaki direksiyonla kendi direksiyonunu karşılaştırarak kontrol et.

Minimum kuvvet Min Force, Minimum Force, Low Force Boost, Minimum Steering Torque

Dişli ve kayışlı direksiyonlarda merkez civarındaki küçük kuvvetler mekanik boşlukta kaybolur. Minimum kuvvet bu kuvvetleri büyüterek merkezdeki boş hissi azaltır. Direct drive tabanlarda bu boşluk olmadığı için çoğunlukla 0 bırakılır.

Fazla açarsan direksiyon merkezde titremeye ve sallanmaya başlar. Küçük adımlarla artır.

Sönümleme Damping, Damper, NDP, Dynamic Damping, Dampener

Direksiyonu ne kadar hızlı çevirirsen o kadar çok direnç hissedersin. Ağır ve oturaklı bir his verir, salınımı bastırır. Fazlası yol hissini örter ve kontra çevirmeyi geciktirir.

Kontra çevirirken direksiyon geç kalıyorsa ilk bakacağın ayar budur.

Sürtünme Friction, NFR, Wheel Friction

Direksiyonu hangi hızda çevirirsen çevir aynı direnci ekler. Direct drive tabanlarda dişli direksiyonların doğal sürtünmesini taklit etmek ya da çok hafif jantlara ağırlık katmak için az miktarda kullanılır.

Direksiyon "boş" ve fazla hafif geliyorsa düşük bir değerle dene.

Atalet Inertia, NIN, Steering Wheel Inertia

Direksiyonun dönmeye başlaması ve durması daha geç olur, sanki daha ağır bir jant takılıymış gibi. Hafif jantlarda gerçekçilik katar; fazlası tepkiyi yavaşlatır.

Direksiyon kendi kendine fazla hızlı dönüyorsa biraz atalet ekle.

Merkezleme yayı Spring, Centering Spring, Center Spring Scale, Auto-Center

Araç fiziğinden gelmez, yay gibi her zaman merkeze çeker. Menülerde ve bazı arcade oyunlarda kullanılır. Simülasyonlarda genellikle kapalı ya da düşük tutulur, çünkü lastiklerden gelen gerçek hizalama kuvvetini örtebilir.

Logitech G HUB ve benzeri yazılımlarda merkezleme yayı açıksa oyundaki his bozulur. Rehber kapalı diyorsa kapat.

Tepki eğrisi Gamma, Linearity, Steer Linearity, Sensitivity

Doğrusal ayarda direksiyonu 10° çevirmen oyunda da 10° demektir. Eğri değişirse merkezdeki küçük hareketler yumuşar ya da keskinleşir, uçlara yaklaştıkça fark kapanır. Pedallardaki Brake Gamma da aynı mantıkla fren eğrisini değiştirir.

Doğrusal (1.0 ya da 50) değerle başla. Değiştireceksen test sayfasındaki sürüş alanında farkı dene.

Ölü bölge Deadzone Inside, Deadzone Outside

İç ölü bölge merkezdeki ya da pedalın başındaki küçük hareketleri yok sayar. Dış ölü bölge, pedala sonuna kadar basmadan %100 sayılmasını sağlar. Direksiyonda iç değer genelde 0, dış değer 100 olur.

Pedal oyunda tam basılı görünmüyorsa önce test sayfasında pedalın gerçekten %100 olup olmadığına bak.

Yol ve araç efektleri Road, Kerb, Slip, ABS, Rumble, Vibration, Haptic

Bordür (kerb), yol pürüzü, lastik kayması ve ABS titreşimi gibi hisler oyunun ek olarak ürettiği efektlerdir. Heyecan katarlar ama fazlası lastiklerden gelen asıl bilgiyi bastırır.

Virajda aracın tutuşunu hissedemiyorsan önce bu efektleri azalt.

Filtre ve yumuşatma Filter, Smoothing, Interpolation, INT, Reconstruction Filter

Titreşimi, tırtıklı "kum" hissini ve gürültüyü azaltır. Karşılığında ayrıntı ve tepki hızı da düşer. Direct drive tabanlarda küçük bir değer genellikle yeterlidir.

Direksiyon sertçe vuruyor ya da cızırtılı hissettiriyorsa filtreyi bir kademe artır.

Tork hızı sınırları Slew Rate, Torque Bandwidth, High Frequency Limit, Torque Acceleration Limit

Direct drive tabanlar torku çok hızlı değiştirebilir. Bu ayarlar o hızı sınırlar: daha düşük sınır daha yumuşak ve sessiz, sınırsız ayar ise en keskin ayrıntıyı verir.

Sert darbeler bileğini yoruyorsa sınırı biraz düşür.

Dönüş sonu ve yazılımsal sınır Soft Lock, Bumpstop, Hard Lock

Direksiyon aracın gerçek kilit açısına ulaştığında daha fazla dönmesini engelleyen dirençtir. Sertliği ve başladığı açı ayrı ayrı ayarlanır.

Soft lock açık olursa 900° direksiyonla 360° dönen bir F1 aracında boşa çevirme yapmazsın.

Ölçek ve kırpılma Scale, Auto-adjust Scale, FFS Peak/Linear, Headroom, Range Compression

Kırpılma (clipping), kuvvet sinyalinin direksiyonun verebileceği en yüksek değere ulaşıp üstünün kesilmesidir. O anda direksiyon tek düze sertleşir ve ayrıntı kaybolur. Ölçek ve boşluk (headroom) ayarları sinyali tavana dayanmayacak şekilde küçültür.

Hızlı virajlarda direksiyon "duvar gibi" sabit sertleşiyorsa kuvveti biraz düşür.

Kendiliğinden hizalama Self Aligning Torque, Mechanical Trail, Pneumatic Trail, Load Sensitivity

Gerçek araçta virajdan çıkarken direksiyonun kendiliğinden düzelmesi bu kuvvetten gelir. Merkezleme yayından farklıdır: araç hızına, yüke ve tutuşa göre değişir. Kayma başladığında hafiflemesi, tutuşun sınırını hissettirir.

Forza oyunlarında Mechanical Trail ve Pneumatic Trail bu hissin iki parçasını ayrı ayarlar.

Hıza bağlı ayarlar Speed Sensitivity, Low Speed Threshold, Reduce Force When Parked, Maximum Wheel Speed

Bazı ayarlar yüksek hızda dönüşü azaltır, bazıları park halindeyken ya da çok düşük hızda kuvveti kısar. Maximum Wheel Speed gibi ayarlar ise direksiyonun kendi kendine dönerken ulaşabileceği hızı sınırlar.

Simülasyonlarda hıza bağlı hassasiyet genelde 0 tutulur; gamepad hissi isteyen oyuncular açar.

Salınım önleme Anti-Oscillation, Hands-Off Protection

Güçlü tabanlarda direksiyonu bıraktığında hızla sağa sola salınabilir. Bu ayarlar salınımı sönümler ya da ellerini çektiğinde kuvveti azaltır.

Güvenlik için güçlü tabanlarda hands-off korumasını açık tut.

Efekt oranları FOR, SPR, DPR, FEI, Constant, Periodic, Game Effects

Oyun direksiyona farklı türde efektler gönderir: sabit kuvvet, yay, sönüm ve titreşim dalgaları. Direksiyon yazılımı her birini yüzde kaçla uygulayacağını seçmeni sağlar. Rehberlerin çoğu bunları %100 bırakıp ince ayarı oyunda yapar.

Fanatec menüsündeki FEI (Force Effect Intensity) ayrıntı keskinliğini belirler; düşürmek hissi yumuşatır.

FFB ekolayzeri Equalizer, 10Hz-100Hz, Notch Filter, Center Frequency

Düşük frekanslar (10-25 Hz) yol dokusunu ve araç hareketini, yüksek frekanslar titreşim ve motor hissini taşır. Ekolayzer, ses sistemindeki gibi bu bantları ayrı ayrı ayarlamanı sağlar.

Yol hissi zayıfsa düşük bantları, cızırtı fazlaysa yüksek bantları ayarla.

Pedal ve titreşim motorları SHO, ABS, BRF, BLI, Brake Gamma

Bazı pedal setlerinde ABS ve kayma titreşimi veren motorlar bulunur. Fren pedalındaki basınç sensörünün hassasiyeti ve fren eğrisi de bu gruptadır.

Rehber "kişisel tercih" diyorsa değeri kendi pedal hissine göre seç.

Mod ve uyumluluk ayarları Mode, MPS, Compatibility Mode, Synchronous

Direksiyonun hangi modda çalışacağını, çok konumlu düğmelerin nasıl davranacağını ya da dönüş açısının oyunla eşitlenip eşitlenmeyeceğini belirler.

Oyun direksiyonu tanımıyorsa önce uyumluluk modunu kontrol et.

Güncelleme hızı Frequency, Half FFB Update Rate, Skip FFB Steps

Oyun direksiyona kuvvet bilgisini saniyede belirli sayıda gönderir. Yüksek hız daha akıcı his verir. Zayıf bilgisayarlarda bu hızı düşüren seçenekler bulunur.

Bilgisayarın yetiyorsa bu seçenekleri kapalı tut.

Sürüş yardımları Countersteering Assistance, Steering Assist, Enhanced Understeer

Bu ayarlar kayma anında direksiyonu oyunun düzeltmesini ya da yapay his eklemesini sağlar. Direksiyonla oynarken genellikle kapatılır.

Direksiyon kendi kendine kontra çeviriyorsa önce bu yardımı kapat.

Tuş atamaları Button Mapping

Direksiyondaki düğmelerin, vites kulakçıklarının ve pedalların hangi oyun eylemini yaptığını belirler. Test sayfasında düğmelerin numarasını görebilirsin.

Bir düğme çalışmıyorsa test sayfasında basınca yanıp yanmadığına bak.

Fanatec Tuning Menu kısaltmaları

Fanatec tabanların ekranında ayarlar üç harfle görünür.

KısaltmaAçılımıNe yapar?
SENSensitivityDönüş aralığı (derece). Auto seçilirse oyun belirler.
FF / FFBForce FeedbackGenel kuvvet gücü.
FFSForce Feedback ScalingKuvvet ölçekleme: Peak ya da Linear.
NDPNatural DamperDoğal sönüm: çevirme hızına karşı direnç.
NFRNatural FrictionDoğal sürtünme: sabit direnç.
NINNatural InertiaDoğal atalet: sanal ağırlık.
INTInterpolation FilterKuvvet sinyalini yumuşatan filtre.
FEIForce Effect IntensityEfekt yoğunluğu: ayrıntı keskinliği.
FORForce Effect StrengthOyunun kuvvet efektlerinin oranı.
SPRSpring Effect StrengthOyunun yay efektinin oranı.
DPRDamper Effect StrengthOyunun sönüm efektinin oranı.
FULFullForceYeni sürücülerdeki FullForce efektlerinin gücü.
SHOShockPedal titreşim motorunun gücü.
ABSABSFren pedalındaki ABS titreşimi.
BRFBrake ForceFren pedalının basınç hassasiyeti.
BLIBrake Level IndicatorFren titreşiminin başladığı eşik.
DRIDrift ModeEski tabanlarda direksiyonu hafifleten mod.
MPSMulti Position SwitchÇok konumlu düğmenin modu.
ACPAnalog Clutch PaddleDebriyaj kulakçığının modu.

Sorun çözücü

Her seferinde tek bir ayarı değiştir ve aynı virajda dene. Böylece neyin işe yaradığını bilirsin.

Direksiyon çok sert

  1. Önce direksiyon yazılımındaki genel kuvveti rehberdeki değere getir, sonra oyundaki kuvveti 10'ar puan düşürerek dene.
  2. Sönüm (damping) ve sürtünme yüksekse direksiyon sert değil ağır hissettirir; bunları da kontrol et.
  3. Hızlı virajlarda sabit bir duvar gibi sertleşiyorsa sinyal kırpılıyor olabilir; kuvveti azaltmak ayrıntıyı geri getirir.

Kontra çevirirken direksiyon geç kalıyor

  1. Sönüm ve atalet ayarlarını azalt; ikisi de direksiyonun dönüş hızını yavaşlatır.
  2. MOZA kullanıyorsan Maximum Wheel Speed değerini kontrol et; düşük değer dönüş hızını sınırlar.
  3. Dönüş aralığı araçtan çok genişse aynı kontra için daha fazla çevirmen gerekir; aralığı ekrandaki direksiyonla eşleştir.
  4. Her seferinde tek ayarı değiştir ve aynı virajda dene.

Direksiyon ortada sallanıyor

  1. Minimum kuvvet ya da düşük kuvvet güçlendirme açıksa azalt.
  2. Salınım önleme (anti-oscillation) ya da az miktarda sönüm ekle.
  3. Merkezleme yayını körlemesine artırma; gerçek hizalama hissini örter.

Pedal tam basılı görünmüyor

  1. Test sayfasında pedala sonuna kadar bas ve değerin %100'e ulaşıp ulaşmadığına bak.
  2. Ulaşmıyorsa direksiyon yazılımında pedal kalibrasyonunu yenile.
  3. Ulaşıyorsa oyundaki dış ölü bölge ve pedal eğrisi ayarını kontrol et.

Ekrandaki direksiyon benimkiyle eşleşmiyor

  1. Direksiyon yazılımındaki dönüş aralığını ve oyundaki dönüş aralığını karşılaştır.
  2. Oyun açıyı araçtan alıyorsa yazılımda aralığı geniş ya da otomatik bırak.
  3. Test sayfasında direksiyonu tam sola ve tam sağa çevirerek aralığın doğru okunduğunu kontrol et.

Direksiyon boş ve hafif geliyor

  1. Logitech G HUB ya da benzeri yazılımda merkezleme yayı açıksa kapat, sonra oyundaki kuvveti artır.
  2. Dişli direksiyonlarda minimum kuvveti biraz artırmak merkezdeki boşluğu azaltır.
  3. Direct drive tabanlarda az miktarda sürtünme ya da atalet eklemek ağırlık katar.

Sık sorulanlar

Genel kuvvet (Gain) nedir?

Oyunun hesapladığı kuvvetin direksiyona hangi oranda aktarılacağını belirler. Oyundaki kuvvet ayarı ile direksiyon yazılımındaki kuvvet ayarı birbiriyle çarpılır. İkisini birden yüksek tutarsan sinyal tavana dayanır ve ayrıntı kaybolur. Önce direksiyon yazılımındaki kuvveti rehberdeki değere sabitle, ince ayarı oyunun içinden yap.

Minimum kuvvet (Min Force) nedir?

Dişli ve kayışlı direksiyonlarda merkez civarındaki küçük kuvvetler mekanik boşlukta kaybolur. Minimum kuvvet bu kuvvetleri büyüterek merkezdeki boş hissi azaltır. Direct drive tabanlarda bu boşluk olmadığı için çoğunlukla 0 bırakılır. Fazla açarsan direksiyon merkezde titremeye ve sallanmaya başlar. Küçük adımlarla artır.

Sönümleme (Damping) nedir?

Direksiyonu ne kadar hızlı çevirirsen o kadar çok direnç hissedersin. Ağır ve oturaklı bir his verir, salınımı bastırır. Fazlası yol hissini örter ve kontra çevirmeyi geciktirir. Kontra çevirirken direksiyon geç kalıyorsa ilk bakacağın ayar budur.

Tepki eğrisi (Gamma) nedir?

Doğrusal ayarda direksiyonu 10° çevirmen oyunda da 10° demektir. Eğri değişirse merkezdeki küçük hareketler yumuşar ya da keskinleşir, uçlara yaklaştıkça fark kapanır. Pedallardaki Brake Gamma da aynı mantıkla fren eğrisini değiştirir. Doğrusal (1.0 ya da 50) değerle başla. Değiştireceksen test sayfasındaki sürüş alanında farkı dene.

Ölçek ve kırpılma (Scale) nedir?

Kırpılma (clipping), kuvvet sinyalinin direksiyonun verebileceği en yüksek değere ulaşıp üstünün kesilmesidir. O anda direksiyon tek düze sertleşir ve ayrıntı kaybolur. Ölçek ve boşluk (headroom) ayarları sinyali tavana dayanmayacak şekilde küçültür. Hızlı virajlarda direksiyon "duvar gibi" sabit sertleşiyorsa kuvveti biraz düşür.

Modeline ve oyununa göre değerler için ayar bulucuya dön.